Алғаш рет қазақстандық жоғары оқу орны Horizon Europe бағдарламасының конкурстық іріктеуінде жеңіске жетті. Аталған бағдарлама – Еуропалық Одақтың ең ірі әрі жоғары бәсекеге қабілетті ғылыми-зерттеу және инновациялық құралы. Бүл туралы Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі жазды.
Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті TiBeRIUM (Titanium and Beryllium for European Resilience and Innovative Utilization of Minerals) халықаралық жобасының қатысушылар қатарына енді.
TiBeRIUM жобасы сыни маңызы бар шикізатты жеткізудің орнықты тізбектерін қалыптастыруға және озық «жасыл» өңдеу технологияларын енгізуге бағытталған. Қазақстан мен Өзбекстанда алғаш рет осындай форматта титан мен бериллий ресурстары кешенді түрде зерттелмек. Аталған металдар Еуропалық Одақтың сыни маңызы бар материалдар тізіміне енгізілген және жоғары технологиялардың дамуына, өнеркәсіптік тұрақтылық пен технологиялық егемендікке тікелей әсер етеді.
Жоба консорциумы Германия, Грекия, Кипр, Ұлыбритания, Норвегия, Испания, Польша, Бельгия, Болгария, Финляндия, Қазақстан және Өзбекстан елдерінен 25 серіктесті біріктіреді. Жобаның үйлестірушісі – Германиядағы Фрайберг тау-кен академиясы техникалық университеті. Қазақстан тарапынан жобаға Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, «Tenir Group» ЖШС және «Үлбі металлургиялық зауыты» АҚ қатысып жатыр.
Аталған жоба аясында Қазақстан шикізат жеткізуші ретінде ғана емес, ғылыми зерттеулер, технологиялық әзірлемелер және экологиялық тұрғыдан тиімді қайта өңдеу бағыттары бойынша толыққанды әріптес ретінде қатысады. Бұл – «өндіру – экспорттау» моделінен «ғылым – технология – кадрлар – қосылған құн» моделіне көшу жолындағы нақты қадам.
TiBeRIUM жобасына қатысу озық халықаралық технологиялардың трансферін; қолданбалы ғылымды және әлемдік деңгейдегі инженерлік құзыреттерді дамытуды; зерттеушілер мен инженерлердің жаңа буынын даярлауды; Қазақстанның сыни маңызы бар материалдардың жаһандық жеткізу тізбектеріндегі рөлін күшейтуді көздейді.
Университет өкілдерінің айтуынша, Horizon Europe бағдарламасы аясындағы бәсекелестік өте жоғары, зерттеулердің сапасына және жобаларды басқаруға қойылатын талаптар қатаң, әрі географиялық артықшылықтар қарастырылмайды. Қазақстандық университеттің осы іріктеуден өтуі отандық ғылымның әлемдік деңгейде бәсекеге қабілетті екенін айқын көрсетеді.
