Қасым-Жомарт Тоқаев: «Шаруалар өз өнімдерін егін басынан сатуға мәжбүр»
25 Қыркүйек 2021

Қасым-Жомарт Тоқаев: «Шаруалар өз өнімдерін егін басынан сатуға мәжбүр»

Серік Саудабаев «Қазпошта» АҚ басқарма төрағасы қызметіне тағайындалды
25 Қыркүйек 2021

Серік Саудабаев «Қазпошта» АҚ басқарма төрағасы қызметіне тағайындалды

Қазақстандық параспортшылар Еуропа чемпионатынан 4 медаль жеңіп алды
25 Қыркүйек 2021

Қазақстандық параспортшылар Еуропа чемпионатынан 4 медаль жеңіп алды

Соғыс кезінде жоғалған адамдарды іздеу: Қазақстанда 2 жылда 5 мыңнан астам өтініш түскен
24 Қыркүйек 2021

Соғыс кезінде жоғалған адамдарды іздеу: Қазақстанда 2 жылда 5 мыңнан астам өтініш түскен

Көшерге арнап әндерін...
24 Қыркүйек 2021

Көшерге арнап әндерін...

Айналаң күл-қоқысқа айналса...
24 Қыркүйек 2021

Айналаң күл-қоқысқа айналса...

Соңғы жаңалықтар
24 Қыркүйек
Жұлдызшы Мұсағали

Сонау  бір  заманда  Нарын  өңірін  мекен  еткен  Балықбайұлы  Оразбек  деген  азамат  өтіпті  өмірден.  Мешітте,  молданың  алдынан  арабша  сауат  ашып,  кейін  Жәңгір  хан  мектебін  бітіріп,  хан  сарайында  писарь  болған  екен.  Біз  әңгіме  еткелі  отырған  оның  ұлы  Мұсағали да  ақылды,  әкесінен  көп  ұлағат  алып  өсіпті.  Бір  ерекшелігі,  бір  жаққа  сапарласа,  үнемі  түнде  жүруді  дағдыға  айналдырған.  Аспандағы  жұлдыздарға  қарап,  бағытынан  жаңылмай,  адаспай  тарта  береді  екен.  Содан  шығар,  былайғы  жұрт  Мұсекеңді  түнде  адаспайтын  жұлдызшы  атапты. 

кенжебай мусагалиулы копия — копия

Жыл-он екі айдың әр күніне болжам жасап, сұрағандарға ойларын айтып отырады екен. Мысалы, «Үркер ерте батса, қыс қатал болады, Темірқазық жұлдызы үнемі жоғары тұрса, қуаңшылықтың белгісі, қысты күні жел оңтүстік-шығыстан аумай қойса, боран апталап соғатын болады. Содан сақ болыңыздар», – дейді екен. 1952 қоян жылы басталғанда «Биыл қыс қалай болады?» – деп, бір шаруашылықтың басшысы сұрайды.

Мұсекең сонда:  «Қыс боранды, аязды, қатты болады, іскірт біткен қар астында қалады, малға шөп жеткізу үлкен қиындыққа түседі, малдан зор шығын болады» – дейді. Сол айтқаны айнымай келген ғой. Құдай басқа бермесін сол жылы таяғын ұстап қалған малшылар өте көп болған. Тағы бір айта кетерлігі, Мұсекең өте бауырмал жан болыпты. Кешкісін, шайын ішіп отырып, бәйбішесіне:

– Мен жолға шыққалы отырмын, жолшыбай үш бауырыма соғамын. Солардың сыбағасын қоржынға салып жібер, – дейді екен. – Биыл қыс қатты олар келе алмайды. Соғымнан ауыз тисін. Бәйбішесі:

– Отағасы-ау, сіз базарлықсыз жүрмейтін әйел емессіз ғой, – деп қарсылық танытса, ағамыз: «Сен салған сыбағаны көріп, бауырларым қуанады, олардың қуанғанын көру мен үшін үлкен бақыт» – дейді екен сабырмен. Сол Мұсағали туралы талай әңгіме естіп, өсіп едік. Соның бірі  1905 жылы Мұсекең 19 жасында Жаңақазанда қатты сырқатқа ұшырап, құр сүйегі қалады. Мұны Тайпақ өңірінің Балықбай мекенінде тұратын немере ағасы Дүйсенұлы Берікқали естиді. Шілде айының кү-йіп тұрған күндерінің бірінде, пәуескемен жолға шығады. Ылғи түнде жүріп отырып, бір апта дегенде Жаңақазанға жетеді. Жас бағыланның құйрығы мен  сорпасы, жылқының қымызы, түйенің шұбаты, киік отыменен емдеп ай жарым дегенде Мұсағалиды аяғынан тұрғызады.

Сол Мұсағали бастаған үш жігіт сонау 1921 жылғы ашаршылықта Нарын құмын мекендеген 12 жанұяны қар астынан қазып алған құмаршықпен аман алып қалып еді деп үлкендер жыр қылып айтып отыратын.

Әленғали  Керейтегі,

зейнеткер,

Орал  қаласы

Мақаланың толық нұсқасын облыстық «Орал өңірі» газетінің 3 тамыздағы  №62 санынан оқи аласыздар.

zhaikpress.kz

Батыс Қазақстанның маңызды жаңалықтарын біздің Instagram-дағы парақшамыздан және Telegram арнамыздан алғашқы болып біліңіздер

Ұқсас жаңалықтар Басқа да жаңалықтар
Облыста 22 350 адам жаман індеттен емделіп шыққан

Облыста 22 350 адам жаман індеттен емделіп шыққан

24.09.2021, 17:22

Жаһандық саммит: ҚР Президенті биологиялық қауіпсіздік халықаралық агенттігін құруды ұсынды

Жаһандық саммит: ҚР Президенті биологиялық қауіпсіздік халықаралық агенттігін құруды ұсынды

22.09.2021, 22:59

Батыс Қазақстанда соңғы аптада коронавирус жұқтыру көрсеткіші 7,3 пайызға төмендеді

Батыс Қазақстанда соңғы аптада коронавирус жұқтыру көрсеткіші 7,3 пайызға төмендеді

22.09.2021, 22:40

2022 жылы ең төменгі жалақы мен зейнетақының көлемі қандай болады

2022 жылы ең төменгі жалақы мен зейнетақының көлемі қандай болады

22.09.2021, 21:25

Жамбылдағы жарылыс: Екі журналистке қатысты қозғалған қылмыстық іс тоқтатылды

Жамбылдағы жарылыс: Екі журналистке қатысты қозғалған қылмыстық іс тоқтатылды

22.09.2021, 21:01

Батыс Қазақстанда егілуге тиісті тұрғындардың 60 пайыздан астамы вакцина алды

Батыс Қазақстанда егілуге тиісті тұрғындардың 60 пайыздан астамы вакцина алды

22.09.2021, 19:11

Оралда «ММА Академиясы» ашылды

Оралда «ММА Академиясы» ашылды

22.09.2021, 11:40

Асқар Мамин жұмыс сапарымен Батыс Қазақстан облысына келді

Асқар Мамин жұмыс сапарымен Батыс Қазақстан облысына келді

20.09.2021, 14:47

Батыс Қазақстан облысында коронавирустық инфекция бойынша эпидемиологиялық жағдай

Батыс Қазақстан облысында коронавирустық инфекция бойынша эпидемиологиялық жағдай

20.09.2021, 10:35

Оралда облыстық мамандандырылған олимпиада резервінің балалар мен жасөспірімдер мектебі ашылды

Оралда облыстық мамандандырылған олимпиада резервінің балалар мен жасөспірімдер мектебі ашылды

18.09.2021, 21:38

Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінде жаңа спорттық нысандар ашылды

Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінде жаңа спорттық нысандар ашылды

18.09.2021, 19:53

Есімдері ел жадында жүрсін деп

Есімдері ел жадында жүрсін деп

18.09.2021, 19:32

Оралда «Сапалы өнім - 2021» көрмесі өтті

Оралда «Сапалы өнім - 2021» көрмесі өтті

18.09.2021, 17:41

Кинофестиваль қорытындыланды

Кинофестиваль қорытындыланды

18.09.2021, 8:54

Үміткерлер қазақ тілін білуге міндетті

Үміткерлер қазақ тілін білуге міндетті

16.09.2021, 11:28