Сурет: istockphoto.com

Маусымдық демалыстан жыл бойғы туризмге

Сарапшының айтуынша, Алматыда тау туризмін жыл бойы дамытуға мүмкіндік бар. Бұл бағытта белгілі бір қадамдар жасалып та жатыр. Алайда жылына 365 күн бірдей тиімді жұмыс істейтін жүйе қалыптасты деуге әлі ерте.

Түзубаев тау туризмі мен тау шаңғысы туризмін ажырата қарастыруды ұсынады. Тау шаңғысы туризмі қарға тікелей тәуелді болса, таудағы демалыстың мүмкіндігі әлдеқайда кең.

«Шымбұлақ» әлдеқашан тек қысқы курорт болудан қалған: келушілердің едәуір бөлігі жылдың жылы мезгілінде келеді. Бұл тауға деген қызығушылықтың жыл бойы дерлік сақталатынын көрсетеді».

Ең күрделі уақыт – екі негізгі туристік маусымның арасындағы көктем мен күз.

«Әдетте ең күрделі уақыт – көктем мен күздегі өтпелі кезеңдер. Бұл кезде қысқы демалыс түрлері толық қолжетімді болмайды немесе олардың маусымы әлі басталмайды, ал жазғы бағыттар мен белсенді демалыс түрлері үнемі жұмыс істей бермейді. Сондықтан біздің міндетіміз – қалыптасқан маусымды жай ғана ұзарту емес, турист Алматыға дәл көктемде немесе күзде келгісі келетіндей, осы кезеңдерге арналған жеке туристік бағдарламалар әзірлеу», – дейді Түзубаев.

Алматыға сәуірде немесе қазанда не үшін келуге болады?

Туристер аз келетін кезеңде саяхатшыларды тарту үшін әсем табиғаттың өзі жеткіліксіз. Әсіресе, сапарға уақытын да, қаражатын да жұмсайтын шетелдік турист үшін. Оның Алматыға дәл көктемде немесе күзде келуіне нақты себеп болуы керек.

«Ішкі турист үшін де, әсіресе шетелдік саяхатшы үшін де сапарға шығуға нақты себеп қажет. Маусымаралық кезеңнің өз демалыс бағдарламасы болуы керек. Бұл тауға қысқа саяхаттар, гастрономиялық бағдарламалар, денсаулықты нығайтуға және сауықтыруға арналған демалыс, фототурлар, корпоративтік және танымдық сапарлар, авторлық экскурсиялар, спорттық бағдарламалар мен түрлі іс-шараларға арналған саяхаттар болуы мүмкін».

Түзубаев Алматының артықшылықтарының бірі ретінде ірі қалаларда сирек кездесетін ерекшелікті – мегаполис пен таудың қатар орналасуын атайды. Оның пікірінше, осы мүмкіндікті пайдаланып, «қала + тау» қағидаты бойынша жеке туристік бағдарлама әзірлеуге болады.

Саяхатшы күннің бір бөлігін қалада өткізіп, кейін тауға көтеріліп, кешке қайта орала алады. Немесе тауда бірнеше күн қалуына болады. Осындай тәсіл арқылы көктем мен күз қыс пен жаздың арасындағы үзіліс қана болмай, өзіне тән демалыс бағдарламасы бар маусымға айналуы мүмкін.

Жұмысты құрылыстан бастау міндетті емес

Шетелдік тау курорттарының тәжірибесі ұсынылатын қызмет түрлерін көбейту арқылы қарға және жазғы маусымға тәуелділікті азайтуға болатынын көрсетеді. Дәстүрлі бағыттардан бөлек, туристерге спорт, гастрономия, сауықтыру демалысы, түрлі іс-шаралар мен дайын саяхат бағдарламалары ұсынылады.

Түзубаевтың пікірінше, Алматыға шетелдік үлгілерді толығымен көшірудің қажеті жоқ. Әр өңірдің табиғи жағдайы, инфрақұрылымы және туристік сұранысы әртүрлі.

«Ең алдымен, маусымаралық кезеңге арналған іс-шаралар күнтізбесін алдын ала әзірлеуді үйрену маңызды. Турист Алматыда сәуір немесе қазан айында нақты немен айналыса алатынын және неге дәл осы уақытта келу керегін түсінуі тиіс», – деді сарапшы.

Бұл ретте жұмысты ауқымды құрылыстан бастау міндетті емес. Алдымен туристік бағдарлама әзірлеп, оған қаншалықты сұраныс барын тексеруге болады. Қосымша инвестиция туралы шешімді содан кейін қабылдаған жөн.

Маусымаралық кезеңде бизнес қалай табыс таба алады?

Жыл бойғы туризмді дамытудың қонақүйлер, мейрамханалар, гидтер мен тасымалдаушылар үшін нақты пайдасы бар. Туристер азайған кезде де бизнестің шығындары сақталады, ал қанша клиент келетінін болжау қиындай түседі.

Мәселені шешудің бір жолы – әртүрлі қызметті бір бағдарламаға біріктіру. Мысалы, қонақүй, мейрамхана, гид және көлік компаниясы туристке бірнеше күнге арналған дайын турпакет ұсына алады. Сонда саяхатшыға баспана, экскурсия мен көлікті бөлек іздеудің қажеті болмайды. Ол алдын ала жасалған дайын бағытты таңдайды.

Мұндай тәсіл жаңа қонақтарды тартумен қатар, қазіргі туристер ағынын жыл бойына және әртүрлі демалыс орындарына біркелкі бөлуге көмектесуі мүмкін.

Бұл тұрғыда Алматының айқын артықшылығы бар: үлкен қаланың дамыған инфрақұрылымы тауға жақын орналасқан. Алайда аймақтағы өзге тау туризмі бағыттары дамыған сайын, осы артықшылықтың өзі жеткіліксіз болуы мүмкін.

Туризмді тауға шамадан тыс салмақ түсірмей қалай дамытуға болады?

Жыл бойғы туризмнің ескеруді қажет ететін екінші жағы да бар. Саяхатшылар көбейсе, жолдарға, инфрақұрылымға және табиғи аумақтарға түсетін жүктеме де артады. Сондықтан сарапшының айтуынша, «365 күн» үлгісі барлық таулы демалыс орнын жыл бойы барынша толтыру дегенді білдірмеуі керек.

Алматыдағы кейбір танымал туристік бағыттарға қазірдің өзінде едәуір жүктеме түсіп отыр. Түзубаев туризмді одан әрі дамыту кезінде әр аумақтың мүмкіндігі мен қанша турист қабылдай алатынын ескеру қажет деп санайды.

Туристер ағынын қайта бөлудің ықтимал жолдарының бірі ретінде ол Көкжайлау шатқалындағы Almaty Superski жобасын дамытуды атайды. Сарапшының пікірінше, тауда жаңа туристік бағыттың пайда болуы ең танымал демалыс орындарына, соның ішінде «Шымбұлаққа» түсетін жүктемені ішінара азайтып, туристік бизнестің мүмкіндігін кеңейтуі мүмкін.

Сонымен бірге жаңа аумақтарды дамыту кезінде көлік қатынасын, экологиялық талаптарды, туристерді қабылдау мүмкіндігін және тұрғындардың мүддесін ескеру қажет.

«Біз үшін тау туризмін дамыту тек туристер санын көбейтумен шектелмей, ұзақ мерзім бойы тұрақты жұмыс істейтін туристік ұсыныс қалыптастырып, өңірге қосымша мүмкіндіктер беруі маңызды», – деді ҚТҚ өкілі.

Турист үшін бәсеке күшейеді

Аймақта тау курорттары дамыған сайын, туристерді тарту жолындағы бәсеке де күшейе түседі. Алайда Түзубаевтың пікірінше, Алматы үшін тек келушілер санына назар аудару жеткіліксіз. Саяхатшының қалада қанша уақыт өткізетіні, сапар барысында немен айналысатыны және қанша қаражат жұмсайтыны да маңызды.

«Турист табиғат пен аспалы жолдарға ғана емес, қызмет көрсету сапасына, қауіпсіздікке, көлікке, дайын бағыттарға, іс-шараларға және жыл бойғы демалыс мүмкіндіктеріне де мән береді. Сондықтан қазір туристер ағынын көбейтумен қатар, ұсынылатын туристік қызметтер мен бағдарламалардың сапасын жақсарту маңызды», – дейді сарапшы.

Сонда көктем мен күз Алматының тау туризмі үшін туристер аз келетін кезең болудан қалуы мүмкін. Бірақ ол үшін саяхатшыға тауға келу мүмкіндігін ғана ұсыну жеткіліксіз. Туристке дайын бағыттары, іс-шаралары, қызметтері мен айналысатын істері қамтылған түсінікті саяхат бағдарламасы қажет. Сол бағдарлама оның сапарын дәл осы мезгілге жоспарлауына себеп болуы керек.