Институт мамандарының жауабына сүйенсек: қолданыстағы орфографиялық норма бойынша "рақмет" – "қ" әрпі арқылы жазылуы тиіс. Сонымен қатар, бұл жазылым кейінгі жылдары ғана пайда болған жоқ. Ол 1983 жылы қазақ тілі орфографиясының негізгі ережелерінің жаңа редакциясы қабылданған кезде енгізілген.
"Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1983 жылғы 25 тамыздағы Жарлығымен бекітілген "Қазақ тілі орфографиясының негізгі ережелерінің" жаңа редакциясына сәйкес, бұл сөздің "қ" әрпімен "рақмет" болып жазылуы енгізілді", – деп хабарлады институт өкілдері.
Тіл мамандары бұл өзгерісті қазақ тіліндегі дыбысталу ерекшеліктерімен түсіндірді. 1988 жылы "рақмет" сөзі алғаш рет орфографиялық сөздікке дәл осы күйінде енді. Кейінірек бұл нұсқа 2013 жылғы сөздікте де сақталды.
Сөздер неге басқаша жазыла бастайды?
Институт өкілдері қазақ орфографиясында түрлі принциптер әрекет ететінін түсіндірді. Көбінесе жазуда, тіпті айтылу кезінде дыбыстар өзгергенімен, түбірдің, жалғаудың немесе жұрнақтың бастапқы формасы сақталады.
Бірақ тағы бір тәсіл бар – ол жазуды айтылуға (дыбысталуға) жақындату.
Бұл ретте тіл мамандары кейбір жиі қолданылатын сөздердің бірыңғай жазылымының болмауы түсінбеушілік тудыратынын мойындайды.
Қазақстанда жаңа орфографиялық сөздік дайындалып жатыр
Сонымен қатар Қазақстанда жаңа орфографиялық сөздік дайындалып жатыр. Бұл шешім Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қариннің, мемлекеттік органдар өкілдері мен тіл мамандарының қатысуымен өткен талқылаудан кейін қабылданды.
Сөздікпен жұмыс істеу үшін ғалымдар тобы құрылады, ал дайын жобаны ведомствоаралық комиссия қарайды.
Жаңа сөздіктің қашан шығатыны және оған соңында қандай нұсқалар енетіні әзірге белгісіз.
