Сурет: istockphoto.com
1970-жылдардың басында халық саны 500 мыңға жуық әдеттегі қала тұрғындары түнгі ыстықтан жылына шамамен 46 сағат ұйқысынан айырылса, 2020-жылдарға қарай бұл көрсеткіш шамамен 50 сағатқа дейін өсті. 2020–2025 жылдары бұл көрсеткіш 56 сағатқа жетті және талдау көрсеткендей, бұл жүктеменің артуына климаттың өзгеруі тікелей әсер етіп отыр.
Мәселен, Еуропада ұйқының ең көп бұзылуы оңтүстік өңірлерде тіркелген. Кейінгі бес жылда Италияның Неаполь қаласының тұрғындары ыстық салдарынан жыл сайын 51 сағат ұйықтамаған.
Грекия астанасы Афинада ұйқының жетіспеушілігі жылына 45 сағатты, Испанияның Валенсиясында - 42 сағатты, ал Португалияның Лиссабоны мен Францияның Марселінде - 40 сағатты құрады.
Дегенмен, солтүстік елдердің өзінде адамдар ауқымы азырақ болса да, ыстықтан туындаған ұйқысыздықтан зардап шегіп жатыр.
Шотландияның Эдинбург қаласының тұрғындары 21 сағат, ал Стокгольм мен Хельсинки тұрғындары 20 сағаттан аз ұйықтаған. Ең төменгі көрсеткіш Ослода тіркелді - 18 сағат.
Ұйқы ағзаның күндізгі қалыпты жұмысы үшін маңызды рөл атқарады. Түнде ағза қалпына келуі керек, бірақ температура төмендемесе, бұл процесс жүрмейді де, дене күйзеліс күйінде қалады. Авторлардың айтуынша, нашар ұйқы көңіл күйдің, когнитивті қабілеттердің және өнімділіктің төмендеуіне, сондай-ақ жүрек-қан тамырлары мен иммундық жүйе аурулары қаупінің артуына әкеледі.
Ұйқыға көптеген фактор әсер етеді, алайда жаһандық температураның көтерілуі және түнгі аптап ерекше сезілетін қалалық "жылу аралдарының" кеңеюіне байланысты түнгі ыстық барған сайын маңызды экологиялық қауіпке айналып жатыр.
Ұйқысыздық түннен түнге жинақталатындықтан, тіпті ыстық маусымда ұйқы ұзақтығының шамалы қысқаруының өзі денсаулыққа зиян тигізуі мүмкін.
Зерттеу көрсеткендей, жылы түндер 65 жастан асқан адамдардың ұйқысын орта жастағыларға қарағанда екі еседен астам көбірек бұзады, ал табысы орташа деңгейден төмен елдерде бұл әсер жоғары табысты мемлекеттермен салыстырғанда үш есеге жуық күштірек.
Сондай-ақ әйелдер мен климаты онсыз да ыстық аймақтардың тұрғындары көбірек зардап шегеді - бұл алшақтық алдағы уақытта температура көтерілген сайын ұлғая бермек.
