Бөрлілік үздіктер марапатталды
25 Қыркүйек 2021

Бөрлілік үздіктер марапатталды

Бөрліде «Шеберлер қалашығы» этно-мәдени ұлттық шарасы өтті
25 Қыркүйек 2021

Бөрліде «Шеберлер қалашығы» этно-мәдени ұлттық шарасы өтті

Бөрлілік отбасылар марапатталды
25 Қыркүйек 2021

Бөрлілік отбасылар марапатталды

Теректі ауданында туристік жарыс өтті
25 Қыркүйек 2021

Теректі ауданында туристік жарыс өтті

«Түлкі аулау» спорттық радиопеленгациясы өз мәресіне жетті
25 Қыркүйек 2021

«Түлкі аулау» спорттық радиопеленгациясы өз мәресіне жетті

Қасым-Жомарт Тоқаев: «Шаруалар өз өнімдерін егін басынан сатуға мәжбүр»
25 Қыркүйек 2021

Қасым-Жомарт Тоқаев: «Шаруалар өз өнімдерін егін басынан сатуға мәжбүр»

Соңғы жаңалықтар
Иммунитет көтерудің бір жолы – ұлттық тағамдарды тұтыну

Covid-19 ен тағылған әрі әлем елдерін түгелдей дерлік жайлай бастаған індет жағдайында ағзаның оған қарсы қабілетін көтере білудің пайдасы өте мол. Бүгінгі күні иммунитет деген термин күнделікті ауызекі және жазба тілде жиі қолданыла бастады. Сайып келгенде, індетке қарсы қабілетті көтеру мен иммунитет ұғымдарының түп-төркіні бір екені жөнінде отандық және шетелдік медик ғалымдар тың тұжырымдар жасап отыр.

Қазіргі кезде пандемиядан қорғану мен сақтанудың ең басты әрі ең сенімді жолы – екпе салдыру екені айтылып та, жазылып та жүр. Оған күмән келтіру ниетінен аулақпыз. Өйткені тәжірибе жүзінде бұл тәсіл өзін-өзі ақтай бастаған секілді. Оның үстіне екпеден кейін өзін ауыр сезініп, қатты қиналған немесе өлімге душар болған азаматтар ілу де біреу-ақ, тіпті жоқтың қасы. Індетке қарсы иммунитет қалыптастырудың басты жолы екпе алу екені де талас туғыза  алмайды.

иммунитет 1-бетке копия

Солай дей тұрсақ та, вакцина қабылдаумен бірге иммунитетті көтерудің өзге табиғи жолдарын қарастырғанның да ешқандай артықшылығы жоқ екені аян. Айталық, дүниені дүрліктірген дерт ең алдымен өз шеңгелін адамның тыныс мүшесі өкпеге салатыны бүгінде ешкімге құпия емес. Оны асқынтып алған жағдайда өкпесі мүлдем істен шығатыны да дәрі-герлердің күнделікті тәжірибесінде жиі кездесуде. Коронавирустың бүгінгі жай-күйі жөнінде БАҚ беттерінде беріліп жүрген деректер де алдыңғы пікіріміздің айғағы.

Медицина ғылымының белді өкілдері індетке қарсы қабілет пен иммунитетті көтерудің басты бір жолы – қуаты мен дәрумені мол, жұғымдылығы жоғары табиғи тағамдарды тұтыну деген ортақ ұйғарымдарға ойысып келеді. Соның ішінде олар мал өнімдерінен алынатын май мен сәуір-мамыр айларында сиырдың сүтінен әзірленген сары майдың пайдасы өте мол екенін алға тартуда. Деликатестің қатарынан ойып орын алатын тағамның бұл түрін жергілікті тұрғындар «қызғалдақтың майы» деп атап жүргені мәлім.

Бұл ретте бүгінгі қазақ медицина ғылымының ақсақалы, қазақ тағамтану академиясының ректоры Төрекелді Шармановтың ұлттық тағамдарды ұдайы тұтыну жөніндегі ақыл-кеңестері тектен-тек емес екендігі айқындала түсуде. Бір қызығы қазіргі коронавирус кезінде өкпенің дұрыс жұмыс жасауы үшін жоғарыда аталған өнімдердің пайдасы мол болатынын осыған дейін басқаша көзқараста болып келген Ресей ғалымдары да қуат-тап отыр.

Айталық, Ресей медицинатехникалық ғылымдары академиясының академигі, дәрігер-ревматолог Павел Евдокименконың ғаламторда білдірген пікірінше, адамның өкпесі майға тәуелді. Сондықтан оны қажетті мөлшерде пайдаланбаған жағдайда тыныс алу мүшесінің қызметі нашарлай түседі. Өзінің індеттен сақтануға қатысты білдірген ой-пікірінде ол күнделікті тағам құрамында малдан алынатын май мөлшерінің жеткілікті болуы – өкпе үшін ең қажетті жағдай дей келіп, эпидемия кезінде әр адам ең кем дегенде 20 грамм сары май мен бір кесек шошқа майын жеп тұрғаны жөн деп тұжырымдапты.

Әрине, бұл жерде өзіміздің Төкең-Төрекелді Шарманов айтып жүргендей, ресейлік ғалым П. Евдокименконың шошқа майы дегенін жылқының қазысымен немесе Еділбай қойының майымен, сүбесімен алмастырып қана қабылдай алатынымыз айтпаса да түсінікті.

Осыған дейін дәрігер мамандар мал өнімдерінен алынатын майдың зиянды жақтарын, оның ағзадағы холестерин мөлшерін көтеруге әсері тиетінін тілге тиек етіп келгені белгілі. Соның салдарынан қуат пен күш және калория бере алатын халқымыздың ұлттық тағамдары түрлі аурулардың алдын алу және иммунитетті көтеру мәселесінде кейінгі орынға ысырылып келді.

 

Темір  Құсайын

Мақаланың толық нұсқасын облыстық «Орал өңірі» газетінің 3 тамыздағы  №62 санынан оқи аласыздар.

 

zhaikpress.kz

Батыс Қазақстанның маңызды жаңалықтарын біздің Instagram-дағы парақшамыздан және Telegram арнамыздан алғашқы болып біліңіздер

Ұқсас жаңалықтар Басқа да жаңалықтар
Батыс Қазақстанда соңғы аптада коронавирус жұқтыру көрсеткіші 7,3 пайызға төмендеді

Батыс Қазақстанда соңғы аптада коронавирус жұқтыру көрсеткіші 7,3 пайызға төмендеді

22.09.2021, 22:40

Батыс Қазақстанда егілуге тиісті тұрғындардың 60 пайыздан астамы вакцина алды

Батыс Қазақстанда егілуге тиісті тұрғындардың 60 пайыздан астамы вакцина алды

22.09.2021, 19:11

Медициналық мекемелерде фото, видео түсіруге енгізілген шектеудің күші жойылды

Медициналық мекемелерде фото, видео түсіруге енгізілген шектеудің күші жойылды

20.09.2021, 11:32

Коронавирус нәрестеге ана сүті арқылы берілмейді

Коронавирус нәрестеге ана сүті арқылы берілмейді

16.09.2021, 15:52

Моңғолияда алғаш рет COVID-19-дан өлген жануарлар тіркелді

Моңғолияда алғаш рет COVID-19-дан өлген жануарлар тіркелді

15.09.2021, 17:14

БҚО бойынша 9 қыркүйектегі эпидахуал

БҚО бойынша 9 қыркүйектегі эпидахуал

9.09.2021, 15:12

Медицина ұйымдары COVID-19 экспресс-сынамаларын кеңінен қолдану мүмкіндігін қарастырып жатыр

Медицина ұйымдары COVID-19 экспресс-сынамаларын кеңінен қолдану мүмкіндігін қарастырып жатыр

8.09.2021, 16:35

ДНҚ негізінде жасалған алғашқы коронавирус вакцинасы шұғыл қолдануға дайын

ДНҚ негізінде жасалған алғашқы коронавирус вакцинасы шұғыл қолдануға дайын

23.08.2021, 15:27

Өлсеңіз – қызметіміз әзір деген  тұспал  емес  пе?

Өлсеңіз – қызметіміз әзір деген  тұспал  емес  пе?

6.08.2021, 7:57

Батыс Қазақстан облысында коронавирустық инфекция бойынша эпидемиологиялық ахуал

Батыс Қазақстан облысында коронавирустық инфекция бойынша эпидемиологиялық ахуал

2.08.2021, 11:09

Батыс Қазақстан облысы аумағында қатаң карантиндік шектеу шараларын енгізу туралы қаулы

Батыс Қазақстан облысы аумағында қатаң карантиндік шектеу шараларын енгізу туралы қаулы

26.06.2021, 15:53

«Сарылар» мен «қызылдар» пойызға отыра алмайды

«Сарылар» мен «қызылдар» пойызға отыра алмайды

25.06.2021, 11:02

БҚО-да 720 бала коронавирус жұқтырған

БҚО-да 720 бала коронавирус жұқтырған

28.04.2021, 20:48

БҚО әкімі мамыр мерекелерінде ардагерлердің үйіне бармауға шақырды

БҚО әкімі мамыр мерекелерінде ардагерлердің үйіне бармауға шақырды

30.03.2021, 14:09

Ғали Есқалиев:

Ғали Есқалиев: "Өткен жылы БҚО-да 15 денсаулық сақтау нысанына күрделі жөндеу жүргізілді"

20.02.2021, 20:21